English
Hızlı Erişim

Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


Hekimhan Köprülü Mehmed Paşa Külliyesi
(Hekimhan Köprülü Mehmed Pasha Complex )

Yazar : Yaşar BAŞ    
Türü : Telif
Baskı Yılı : 2016
Sayı : Volume 11 Issue 16
Sayfa : 13-40
Doi Number : 10.7827/TurkishStudies.9846
842    1419


Özet
Hekimhan çevresinin tarihi geçmişi, oldukça eski zamanlara ulaşmaktadır. İskânı ve ulaşımı güçleştiren sarp coğrafyası, bölgenin şenlendirilip gelişmesine engel olmuştur. M. Ö “Kral yolu” olarak bilinen ulaşım ağının bu güzergahtan geçişi, mahallin ehemmiyetini arttırmıştır. Ebu Salim b. Hasan eş-Şemmas el-Hekim el-Malatî’nin 1218 yılında bir han yaptırması, kasabanın açıkça bilinen ilk nüvesini oluşturmuştur. Ancak daha sonra kendi haline terk edilmiştir. Uzun süre geçici yerleşenlerin ve çevredeki köylerin ekinliği olarak kullanılmıştır. Bir kısmı da boş arazi olarak kalmıştır. Sadrazam Köprülü Mehmed Paşa, 1660 yılında, burada han, hamam, palanka, cami, dükkân, fırın ve ambarlardan oluşan bir külliye tesis etmiştir. Çevredeki köy arazilerinin vergi gelirlerini, Külliyenin giderlerini karşılamak üzere vakfetmiştir. Söz konusu külliye, kasabanın ticari, sosyal, ekonomik hayatını şenlendirmiştir. Külliyenin bir parçası olan palanka, askeri bir garnizon olarak asayişin temininde etkili olmuştur. Vakıf köylerin ahalisi, kasabadan geçen yolun ve bölgenin güvenliği, menzil ve derbent hizmetlerinin ifası ile sorumlu tutulmuşlardır. Vakıf yapıların, menzil veya derbendin hizmeti ya da idaresini üstlenenler, geçici, daimi ya da her iki vergi türünden avarız, nüzul veya bütün vergilerden muaf tutulmuşlardır. Külliye, yüzyıllar boyunca hizmet vermiştir. Vakıf eserlerin bir kısmı zamanla ortadan kalkmıştır. Köylerin vakıf gelirleri yok olmuştur. Han, hamam, cami, dükkânlar ve çeşmeler gibi tesislerin önemli bir kısmı, bugüne kadar ulaşabilmişlerdir.

Anahtar Kelimeler
Hekimhan, Köprülü Mehmed Paşa Vakıf Külliyesi, Taş Han, Palanka, Cami, Hamam.

Abstract
Hekimhan and its environment have a long history. Its craggy geography affected its population and transportation. Hekimhan became an important place when The Royal Road passed through it. Ebu Salim b. Hasan eş-Şemmas el-Hekim el-Malatî commissioned the first khan of Hekimhan in 1218. However, Hekimhan was neglected after that. It was populated by nomadic tribes for a long time. Besides, villagers of the nearby cultivated its land. Some parts of it were abandoned. Grandvizier Köprülü Mehmet Pasha commissioned a complex in 1660 that included a khan, a Turkish bath, redoubt, mosque, shops, bakery, and storage. He also declared a trust for the expenses of the complex provided by the land tax of the nearby villages. The complex revived the social and economic life of the town. The fortress which was used as a military base also secured the town. The villagers were responsible for the security of the road that included menzil and derbent services. Those people were exempted from paying taxes. The complex served people for a long time. Some of its buildings disappeared in time. Wakf of the villages disappeared. Khan, bath, mosque, shops and fountains of the complex survived till today.

Keywords
Hekimhan, Köprülü Mehmed Pasha Foundation Complex, Taş Han (Taş Khan), Redoubt, Mosque, Turkish Bath

Gelişmiş Arama


Duyurular

    Prof. Dr. Ali AKTAN Armağanı

    Turkish Studies Historical Analysis Dergimizin Eylül 2019 sayısını Prof. Dr. Ali AKTAN hocamıza armağan olarak çıkaracağız. Bu sayıda başta Ortaçağ Tarihi olmak üzere Tarih alanında çalışan araştırmacıların yayınlarını bekliyoruz. Sayının misafir editörlüğünü Doç. Dr. Muhittin KAPANŞAHİN yapacaktır. Değerli çalışmalarınızı bekler saygılar sunarız.

    Turkish Studies Historical Analysis Editörlüğü


    Prof. Dr. Günay KUT Armağanı

    Dergimizin Dil ve Edebiyat -Aralık 2020 sayısını Prof. Dr. Günay KUT hocamıza armağan olarak çıkaracağız. Bu sayıda başta Klasik Türk Edebiyatı olmak üzere tüm Dil ve Edebiyat alanında çalışan araştırmacıların yayınlarını bekliyoruz. Klasik Türk Edebiyatında Mesnevi-Tezkire-Ali Şîr Nevâî-Nazım-Nesir-Yazma Katalogları konuları çerçevesinde makale kabul edilecek bu sayının misafir editörlüğünü Prof. Dr. Fatma Sabiha KUTLAR OĞUZ ve Doç. Dr. Sibel ÜST yapacaklardır. Değerli çalışmalarınızı bekler saygılar sunarız. Turkish Studies Editörlüğü


    Prof. Dr. Metin AKAR Armağanı

    Dergimizin Dil ve Edebiyat -Mart 2020 sayısını Prof. Dr. Metin Akar hocamıza armağan olarak çıkaracağız. Bu sayıda başta Klasik Türk Edebiyatı olmak üzere tüm Dil ve Edebiyat alanında çalışan araştırmacıların yayınlarını bekliyoruz. Mirac-nâmeler-Türler-Klasik Türk Edebiyatı merkezli olmak üzere tüm alanlara açık bu sayının misafir editörlüğünü Prof. Dr. Fatma Sabiha KUTLAR OĞUZ ve Doç. Dr. Sibel ÜST yapacaklardır. Değerli çalışmalarınızı bekler saygılar sunarız.

    Turkish Studies Editörlüğü    


    Doç. Dr. Gönül ALPAY TEKİN ARMAĞANI

    Dergimizin Dil ve Edebiyat -Aralık 2019 sayısını Doç. Dr. Gönül Alpay Tekin hocamıza armağan olarak çıkaracağız. Bu sayıda başta Klasik Türk Edebiyatı olmak üzere tüm Dil ve Edebiyat alanında çalışan araştırmacıların yayınlarını bekliyoruz. Mitoloji-Klasik Türk Edebiyatı merkezli olmak üzere tüm alanlara açık bu sayının misafir editörlüğünü Prof. Dr. Fatma Sabiha KUTLAR OĞUZ ve Doç. Dr. Sibel ÜST yapacaklardır. Değerli çalışmalarınızı bekler saygılar sunarız. 

    Turkish Studies Editörlüğü  


    Prof. Dr. Mehmet ARSLAN Armağanı

    Dergimizin Dil ve Edebiyat -Haziran 2019 sayısını Prof. Dr. Mehmet Arslan hocamıza armağan olarak çıkaracağız. Bu sayıda başta Klasik Türk Edebiyatı olmak üzere tüm Dil ve Edebiyat alanında çalışan araştırmacıların yayınlarını bekliyoruz. Sayı konu merkezli değil tüm alanlara açıktır. Sayının misafir editörlüğünü Prof. Dr. Hakan Yekbaş ve Doç. Dr. Mehtap Erdoğan Taş yapacaklardır. Değerli çalışmalarınızı bekler saygılar sunarız. Turkish Studies Editörlüğü



Adres :Sibel ÜST, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Esenboğa Merkez Külliyesi Dumlupınar Mah. A Blok Kat:3 06760 Çubuk/ANKARA
Telefon : Faks :
Eposta :turkishstudiesbaski@gmail.com