English
Hızlı Erişim

Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


Osmanlı Devleti’nin Son Döneminde Van’da Basın (1908-1915)
(The Press At Van In The Last Period Of The Ottoman Empire (1908-1915) )

Yazar : Abdulaziz KARDAŞ    
Türü : Telif
Baskı Yılı : 2013
Sayı : Volume 8 Issue 13
Sayfa : 1189-1204
Doi Number : 10.7827/TurkishStudies.5828


Özet
Osmanlı Devleti’nde basın faaliyetleri İstanbul ve büyük merkezlerde yoğunlaşmıştı. Bu nedenle merkez ile taşra arasında yaşanan sorunlar ve idari aksaklıklardan merkezde ve ülkenin diğer kesimlerinde yaşayanlar haberdar olmamaktaydı. Tanzimat Dönemi’nde başlatılan yenilikler çerçevesinde vilayetlerde valilerin denetiminde vilayet matbaaları açılmıştı. Bu matbaalarda resmi vilayet gazetelerinin basılmasıyla basın faaliyetleri devletin bütün kesimlerine yayılmaya başlamıştı. Basın faaliyetlerinin taşraya yayılmasıyla birlikte, stratejik konumu ve buradaki Ermeni azınlığının propagandalarına karşı Müslüman halkın sesi olması amacıyla Van Vilayeti’nde de “vilayet matbaası” kurulmuş ve “Van” gazetesi adıyla resmi vilayet gazetesi yayınlanmaya başlanmıştı. II. Meşrutiyet Dönemi’ne kadar yayınlanan bu gazete Van’ın sorunları ve bunların çözümü konusunda yayınlara ağırlık vermişti. Meşrutiyet’in getirdiği basın özgürlüğünden yararlanan bazı Osmanlı vatandaşları, Van’da Türkçe, Kürtçe ve Ermenice yayın yapacak “İttihat” ve “Mebde-i Feyz” isimli gazeteler çıkarmak için girişimlerde bulunmuşlardı. Van’da ayrıca Ermeniler tarafından propaganda amaçlı çıkarılan Vandoseb ve Aşhadank gazeteleri de faaliyet göstermekteydi. Bu gazetelerin zararlı yayınlarına engel olmak ve Müslüman halkın hak ve hukukunu korumak amacıyla Van Valisi Tahsin (Uzer) Bey’in teşvik ve desteğiyle “Çaldıran” gazetesi yayınlanmıştı. Çaldıran, bütün maddi imkânsızlıklar ve Ermenilerin baskılarına rağmen 1915’e kadar yayın faaliyetlerini sürdürmüştü. Van’ın Ermeni ve Rus işgaline uğramasıyla gazetenin çıkarıldığı matbaa yakılmıştı. Böylece gazetenin yayın hayatı sona ermişti. Anahtar Kelimeler: Van Basını, Van Gazetesi, İttihad Gazetesi, Mebde-i Feyz Gazetesi, Çaldıran Gazetesi.

Anahtar Kelimeler
Van Basını, Van Gazetesi, İttihad Gazetesi, Mebde-i Feyz Gazetesi, Çaldıran Gazetesi.

Abstract
Press activities in the Ottoman Empire were concentrated in Istanbul and also in the centers of other big cities. For this reason, people who live at the center and people who live in other parts of the country could not be aware of administrative problems and defects of the central and provincial. At the Tanzimat period, Provincial presses which were under the control of provincial governors were opened. By pressing the official provincial newspapers in these presses, press activities started to spread to all parts of the state. By spreading press activities with in the provinces, because of its strategic position and in order to be the sound of the Muslim population against any propaganda of the Armenian minority, in the Province of Van, “provincial printing house” was established and the official provincial newspaper, which was named as Van, began to publish. This newspaper, published until at the Second Constitutional Period, gave space for publications concerning problems of Van and their solutions. In Van, some Ottoman citizens, who benefited from the freedom of the press brought in the Second Constitutional Period, attempted to publish some newspapers which were in Turkish, Kurdish and Armenian language and named by “İttihat” and “Mebde-i Feyz”. Also in Van, the newspapers like “Vandoseb” and “Aşhadank” were published by the by the Armenians for propaganda purposes. In order to prevent harmful publications of these newspapers and to protect the rights and remedies of the Muslim population, the newspaper “Çaldıran” was published by Van Governor Tahsin (Uzer) Bey’s encouragement and support. Despite all the financial difficulties and the pressures of the Armenians, Çaldıran continued to operate its publication until 1915. After Armenian and Russian occupation of Van, the printing press in which Çaldıran had been published was burned. Thus, the editorial life of the newspaper ended. Keywords: Van Press, Van Newspaper, Ittihad Newspaper, Mebde-i Feyz Newspaper, Newspaper Çaldıran.

Keywords
Van Press, Van Newspaper, Ittihad Newspaper, Mebde-i Feyz Newspaper, Newspaper Çaldıran.

Gelişmiş Arama


Duyurular

    PROF. DR. AHMET TOPALOĞLU ARMAĞANI

    Değerli meslektaşlarımız;

    Turkish Studies Dergisinin 2014 Eylül sayısını Marmara Üniversitesi Edebiyat Fakültesinden 

    emekli olduktan sonra çalışmalarına İSAM’da devam eden kıymetli hocamız Prof.Dr. Ahmet Topaloğlu 
     
    armağanı olarak hazırlamayı düşünmekteyiz.
     
    Kuran Tercümesi ve sözlük çalışmaları başta olmak üzere Türklük Bilimi’ne çok değerli ve 
     
    örnek çalışmalar kazandıran hocamız Prof. Dr. Ahmet TOPALOĞLU için hazırlayacağımız armağan 
     
    sayıya katılmanızı arzu ediyoruz. 
     
    Misafir editörlükle hocamıza vefa borcumuzu bir parça olsun ödeme imkânı sağlayan Turkish 
     
    Studies Dergisi ekibine, makaleleriyle armağan sayıya katılacak araştırmacılarımıza ve yazıları 
     
    değerlendirecek hakemlerimize şimdiden teşekkür ederiz.
     
    Prof. Dr. Mustafa ÖZKAN
     
    İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi 
     
    Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü
     
    Yard. Doç. Dr. Mehmet GÜRLEK
     
    İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi
     
    Dilbilimi Bölümü
     
    mehmetgurlek@gmail.com
     
    Tel: 05054967533

    İsmail YILDIRIM ARMAĞANI

    Saygıdeğer meslektaşlarımız,

     

    Tarih ve Türk Dili ve Edebiyatı ve Tarih başta olmak üzere sosyal bilimlerin bütün alanlarında yapılmış çalışmaları ile bilim dünyamıza çok önemli katkı sağlayan Turkish Studies, yeni bir hizmete daha öncülük etmektedir. Turkish Studies, son yıllarda gelenek hâline getirdiği armağan sayılarla hocalarımıza vefa borcumuzu ödeme fırsatı sunmaktadır. Turkish Studies Dergisinin Haziran 2014 sayısı, 2003 yılında genç yaşta hakkın rahmetine kavuşan kıymetli hocamız, Yrd. Doç. Dr. İsmail Yıldırım’a “özel sayı” için biz öğrencilerinin ve meslektaşlarının çalışmalarından oluşan bir armağan sayı oluşturmak suretiyle hocamızı rahmetle anmak fırsatı sunmuştur.

    Kıymetli hocalarımız, rahmetli hocamıza armağan vesilesiyle zaman ayırıp hazırlayacağınız bilimsel makalelerinizde herhangi bir konu sınırlamasına gerek duymadık. Sonuç olarak şimdiden yoğun çalışma koşullarına rağmen karşılıksız destek verecek hakem hocalarımıza, yazılarıyla bizi destekleyecek yazarlarımıza şükranlarımızı sunuyoruz. 

    Misafir Editör:

    Doç. Dr. Mehmet KÖÇER

    Yrd. Doç. Dr. Yavuz HAYKIR

     


Adres :Sibel ÜST, Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Güvenevler Mahallesi, Cinnah Caddesi No:16/A 06690 Çankaya-ANKARA
Telefon :0505 742 03 99 Faks :
Eposta :sibelust@hotmail.com