English
Hızlı Erişim

Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


-An, -En Sıfat-Fiil Ekinin Dilbilgisel İçlemi, Dönüşmüş Yapılar Kurma Ve Ki Bağlayıcısı Tabanında Dönüşüm Gerçekleştirme İşlevi
(Grammatical Intension Of -An, -En Participle, In Forming Transformed Structures And Its Usage In Forming Transformation At The Base Of Ki Conjunction )

Yazar : Meriç GÜVEN    
Türü : Telif
Baskı Yılı : 2013
Sayı : Volume 8 Issue 9
Sayfa : 1625-1637
Doi Number : 10.7827/TurkishStudies.5269
8702    9034


Özet
Dönüşüm gerçekleştirerek yeni dilbilgisel yapılar kurma, doğal ve büyük dillere özgü nicel bir özelliktir. Türkçe, doğal ve büyük dillere özgü bu özelliği ile işlek; bu dönüşümlerle oluşmuş dilbilgisel yapıları kullanma özelliği ile işlevsel ve niteliklidir. Türkçede, dönüşüm gerçekleştirerek yüzey yapılar “sözdizimsel düzen” kuran ve Türk cümlesine sadelik ve kolaylık kazandıran zengin bir fiilimsi sistemi vardır. Bu sistem, Dönüşümlü Dilbilgisinde sıfat(laşma) “adjectivisation”, dönüşümleri gerçekleştirir. Türkçe için özgünlük ve ayırt edici bir özellik taşıyan bu dönüşüm gerçekleştirme ve dönüştürme işleminde yaygın olarak kullanılan fiilimsi eklerinden birisi de -An, -En’dir. Karahanlı Türkçesinden başlayarak muhtelif Türk şive ve ağızlarında kullanılan -An, -En sıfat fiil eki, bir kısmına diğer doğal dillerde de rastlanan ve Ki’ bağlayıcısı tabanında ortaklık ve benzerlik oluşturan sıfatlaşma dönüşümlerinin yanı sıra, Türkçenin formel ve formülistik yapısına özgü daha çok katmanlı ve daha üst düzlemli dönüşümlü yapılar da kurar. Türk dilinin sıfat fiilli yapı tipolojisine örnek -An, -En’li bu dönüşümlerin, Türkçede diğer sıfat fiilli dönüşümlere göre daha çok ve daha sık kullanıldığı bir kanaat, hatta kanonik “kabul edilmiş-doğrulanmış” bir görüş olarak söylenebilir.

Anahtar Kelimeler
-An, -En sıfat-fiil eki, fiilimsi, dönüşüm, “Ki”bağlayıcısı

Abstract
Forming new grammatical structure by transformation is a typical quantitative charesteristic of natural and major languages. Turkish works on such quantities that are common in natural and major languages. It is also functional and eligible by the use of grammatical structures formed by these transformations. There is a rich nonfinite verbal system in Turkish which provides simplicity and convenience to Turkish sentence and forms surface frame “syntactical order” by executing transformation. This system executes transformation named as “adjectivisation” in transformational grammar and “substitution” in productional transformational grammar. “-An, -En” are among these widely used participles for transformation and transformational processes that provides originality and distinctive feature for Turkish language. “-An, -En” participles that used in many Turkish accents and dialects starting from Karahanid Turkish are not only form adjectivisation transformation that come across in other natural languages and provide resemblance and community in “Ki” conjunction base but also provide higher level transformed structures that include more layers which are unique to Turkish language’s formal structure. It can be said that the statement “As an example of typology of relative clause structure in the Turkish language , “-An,-En” transformations are used mostly and more frequently” is considered as accepted and confirmed point of view.

Keywords
“-An, -En participle, nonfinite verbal form, transformation, “Ki” conjunction

Gelişmiş Arama


Duyurular

    KUDÜS KONGRESİ 2018
    Sevgili meslektaşlarımız,
    Uluslararası Sosyal Bilimler Kongresi II (USOS 2018), Turkish Studies Dergisi ve El-Kudüs Üniversitesi işbirliği ile sizleri 23-25 Mart 2018 tarihleri arasında Filistin topraklarının Kudüs şehrinde ağırlamaktan onur duyacaktır. Bildiğiniz gibi İSPANYA katılımcıları bu kongrede katılım ücreti ödemeyeceklerdir. 
    Üç semavî din için önemli bir mekân olan Kudüs, kültürel ve tarihî hafızamıza hitap eden yönleriyle Sosyal bilimlerin her alanında çalışan akademisyenlerin mutlaka görmesi gereken bir şehirdir.
    Uluslararası Sosyal Bilimler Kongresi II (USOS 2018) Kudüs’ün tarihî, kültürel ve dinî yerlerini görmek ve bununla birlikte alanlarındaki teorik ve uygulamalı çalışmaları paylaşmak üzere Sosyal Bilimler alanındaki araştırmacı ve akademisyenlerin bir araya getirilmesini amaçlamaktadır. Aynı anda eşzamanlı sempozyumlar şeklinde düzenlenecek olan Uluslararası Sosyal Bilimler Kongresi II’ye siz değerli bilim insanlarını davet etmekten memnuniyet duyarız.
    Ayrıntılı bilgi ve her türlü işlem için www.incsos.org adresini ziyaret edebilirsiniz.
    Düzenleme Kurulu Başkanları
    Prof. Dr. Mehmet Dursun ERDEM – Turkish Studies Dergisi Sahibi ve Editör
    Prof. Dr. Prof. Dr. Imad Abu KISHEK – Al Quds Üniversitesi Rektörü
    Genel Koordinatör
    Doç. Dr. Özcan GÜNGÖR – Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
    Dr. Dr. Moatasem Al – NASIR- Al-Kuds Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dekanı
    Koordinatör
    Doç. Dr. Ahmet AKKAYA – IJLA Editör
     

    Prof. Dr. Ünver GÜNAY Armağanı

    Değerli İlim İnsanları, 

    TS'nin alan dergilerinden olan Karşılaştırmalı Dini Araştırmalar’ın bu seneki armağanı; Batı kökenli bir bilim olan Din Sosyolojisinin; Türkiye'de kendi kültür ve medeniyet dünyamız içinde sistematik hale getirilmesi yolunda pek çok eser veren ve akademisyen yetiştiren Prof. Dr. Ünver GÜNAY’a takdim edilecektir.

    Bu sayının misafir editörlüğü  Prof. Dr. Abdulvahap Taştan ve Prof. Dr. Celalettin Çelik  tarafından yapılacaktır.

    Karşılaştırmalı Dini Araştırmalar Dergisi olarak Prof. Dr. Ünver GÜNAY  Armağanı için makale yazarı ve hakem olarak katkılarınızı bekliyoruz.

    Mart 2018'de yayınlanacak olan Prof. Dr. Ünver GÜNAY  Armağanına makale gönderilmesi için son tarih: 1 Şubat 2018'dir. 

     


    İktisat, Finans ve Siyaset - Economics, Finance and Politics
    İktisat, Finans ve Siyaset - Economics, Finance and Politics isimli sayımız Haziran ayından itibaren Doç. Dr. İbrahim Halil SUGÖZÜ hocamızın editörlüğünde yayın hayatına başlayacaktır. Bilim dünyasına hayırlı olması dileği ile...
    Sosyal Bilimler Kongresi - Endülüs

    Kıymetli Araştırmacılar, 

    18-24 Eylül 2017 tarihlerinde Granada’da El-Hamra sarayının yanında Turkish Studies-İspanya-Malaga Üniversitesi işbirliğinde düzenlenecek olan Uluslararası Sosyal Bilimler Sempozyumu'nda sizleri İspanya’nın en önemli şehirlerini kapsayan Endülüs merkezli olarak ağırlamaktan onur duyacağız.

    ENDÜLÜS’Ü GÖRMEYEN SOSYAL BİLİMCİ YARI KÖR BAKAR, sözünden hareketle, sempozyum 3 gün bildiri sunumu ve 3 gün bilimsel-kültürel gözlem-gezi şeklinde planlanmıştır. Endülüs medeniyeti Batı aydınlanmasını tetiklediği gibi, Doğu medeniyeti üzerinde de derin izler bırakmıştır. Bu sebeple Endülüs medeniyetinin izleri takip edilecek, bize bıraktığı miras elden geldiğince ayrıntılı gezilmeye çalışılacaktır. Sempozyumda temel ve uygulamalı çalışmalarını paylaşmak üzere sosyal bilimler çatısı altına giren bütün alanlar davetlidir. Sempozyumda herhangi bir konu sınırlaması yoktur. Bütün sosyal bilimciler kendi özel alanlarıyla ilgili bildiri sunabilirler. Sempozyuma ilişkin detaylı bilgiler, yazım kuralları, önemli tarihler, kayıt ve özet gönderimi için www.usoskongre.net adresini ziyaret edebilirsiniz. Kongreyle ilgili her türlü görüş, öneri ve taleplerinizi kongre düzenleme ekibine usoskongre@gmail.com adresinden iletebilirsiniz.


    Bilişim Teknolojileri ve Uygulamalı Bilimler Sayısı

    Dergimize Bilişim Teknolojileri ve Uygulamalı Bilimler adında yeni bir alan eklenmiştir.  İlk sayı Haziran ayında basılması planlanmaktadır. Bu alandaki çalışmalarınızı bekliyoruz.



Adres :Sibel ÜST, Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Güvenevler Mahallesi, Cinnah Caddesi No:16/A 06690 Çankaya-ANKARA
Telefon : Faks :
Eposta :turkishstudiesbaski@gmail.com