English
Hızlı Erişim

Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


Türkiye Türkçesinde -AcAk + İyelik Eki + Yönelme Durumu Yapısı
(The Structure –AcAK + Possesive Suffix + Dative In Turkish )

Yazar : Yeter TORUN    
Türü : Telif
Baskı Yılı : 2013
Sayı : Volume 8 Issue 9
Sayfa : 2421-2430
Doi Number : 10.7827/TurkishStudies.5205
7808    7815


Özet
Bu çalışmada Türkiye Türkçesinde –AcAk + iyelik eki + yönelme durumu yapısı üzerinde durulmuştur. Bu yapı zaman, görünüş, kişi ve kiplik özellikleri açısından değerlendirilmiştir. –AcAğInA yapısının bağlı olduğu ana cümle yüklemi geçmiş zaman, şimdiki zaman, geniş zaman, emir kipi ve gereklilik kipinden oluşabilmektedir. Bu doğrultuda ana cümledeki zaman göstergesine göre –AcAğInA yapısının geçmiş zaman, şimdiki zaman, gelecek zaman ve geniş zaman bildirdiği görülmektedir. Görünüş açısından bazı kullanımlarda bitmişlik, bazı kullanımlarda ise bitmemişlik görünüşü olduğu belirlenmiştir. Başlamamış veya varsayımsal durumları bildiren eylemlerin görünüşü ise bitmişlik ve bitmemişlik görünüşü dışında değerlendirme yapılması gereken kullanımlardır. Kişi açısından teklik ve çokluk bütün kişilerle kullanımı mevcuttur, -AcAğInA yapısının geldiği eylem ile ana cümledeki eylemde kişi açısından büyük oranda ortaklık vardır, ancak farklı kişilerden oluşan kullanımlar da görülmektedir. Kiplik anlamlar açısından –AcAğInA yapısının asıl kiplik anlamı tercihtir. En az iki eylemden birinin tercih edilmesi veya ötelenmesi bağlamında tercih, gereklilik, öneri, pişmanlık gibi kiplik anlamlar ortaya çıkabilmektedir. –AcAğInA yapısının olduğu kullanımlarda olumsuzluk göstergesine rastlanmamaktadır. Olumluluk-olumsuzluk algısı açısından zihinsel düzlemde tercihlerin olumlu veya olumsuz algılanması söz konusudur. Gereklilik bildiren kullanımlarda –AcAğInA yapısının geldiği eylem olumlu, ana cümledeki eylem ise olumsuz algılanmakta, tercih, öneri ve pişmanlık anlamlarında tercih edilmeyen ilk eylem olumsuz, tercih edilen ikinci eylem ise olumlu algılanmaktadır.

Anahtar Kelimeler
Türkiye Türkçesi, zaman, kiplik, tercih

Abstract
This study emphasized on the structure of –AcAk + possessive suffix + dative in Turkish. This structure is evaluated in terms of tense, aspect, person and modality. Predicate of the main structure –AcAğInA may occur from past tense, present continuous tense, present tense , imperative and necessitative modes. Form of –AcAğInA reported past tense, present continuous tense, future tense and presen tense according to the tense singe in the main sentence structure. In point of aspect, it is determined perfective aspect in some uses and imperfective aspect in some uses. Aspect of the hypothetical or uninitiated verbs is evaluated beyond perfective and imperfective aspects. In point of person there are uses along with all of people as singular-plural. There are association with verb of structure of –AcAğInA and verb of main sentence in point of person, but it is also seen uses of different people. İn point of senses of modality, main function of structure –AcAğInA is preference. In context of routing or preference for one of two actions at least, it may occur senses of modality of preference, necessity, suggestion and regret… Negation signe is not encountered in uses of structure –AcAğInA. In point of perception of affirmation-negation, perception of preferences is discussed affirmatively or negativity in mental level. In sense of necessity, verb is perceived affirmatively. In senses of preference, suggestion and regret, verb is perceived in negativity.

Keywords
Turkish, tense, modality, preference

Gelişmiş Arama


Duyurular

    Prof. Dr. Ünver GÜNAY Armağanı

    Değerli İlim İnsanları, 

    TS'nin alan dergilerinden olan Karşılaştırmalı Dini Araştırmalar’ın bu seneki armağanı; Batı kökenli bir bilim olan Din Sosyolojisinin; Türkiye'de kendi kültür ve medeniyet dünyamız içinde sistematik hale getirilmesi yolunda pek çok eser veren ve akademisyen yetiştiren Prof. Dr. Ünver GÜNAY’a takdim edilecektir.

    Bu sayının misafir editörlüğü  Prof. Dr. Celalettin Çelik  tarafından yapılacaktır.

    Karşılaştırmalı Dini Araştırmalar Dergisi olarak Prof. Dr. Ünver GÜNAY  Armağanı için makale yazarı ve hakem olarak katkılarınızı bekliyoruz.

    Mart 2018'de yayınlanacak olan Prof. Dr. Ünver GÜNAY  Armağanına makale gönderilmesi için son tarih: 1 Şubat 2018'dir. 

     


    Dr. Ergün ALTUN Armağanı

    Kıymetli Arşatırmacılar,

    Turkish Studies, Eylül 2017 sayımızı Dr. Ergün ALTUN Armağanı olarak çıkarmayı planlamaktadır. Genç yaşta dünyaya veda eden hocamız adına çıkarılacak olan özel sayımızın editörlüğünü bizzat Prof. Dr. Mehmet Dursun ERDEM yapacaktır. Sayımız için son yazı gönderim tarihi 31 Ağustos 2017'dir. Başta Türkoloji camiasının ve tüm bilim dünyasının başı sağ olsun der, değerli katkılarınızı bekleriz.


    İktisat, Finans ve Siyaset - Economics, Finance and Politics
    İktisat, Finans ve Siyaset - Economics, Finance and Politics isimli sayımız Haziran ayından itibaren Doç. Dr. İbrahim Halil SUGÖZÜ hocamızın editörlüğünde yayın hayatına başlayacaktır. Bilim dünyasına hayırlı olması dileği ile...
    Sosyal Bilimler Kongresi - Endülüs

    Kıymetli Araştırmacılar, 

    18-24 Eylül 2017 tarihlerinde Granada’da El-Hamra sarayının yanında Turkish Studies-İspanya-Malaga Üniversitesi işbirliğinde düzenlenecek olan Uluslararası Sosyal Bilimler Sempozyumu'nda sizleri İspanya’nın en önemli şehirlerini kapsayan Endülüs merkezli olarak ağırlamaktan onur duyacağız.

    ENDÜLÜS’Ü GÖRMEYEN SOSYAL BİLİMCİ YARI KÖR BAKAR, sözünden hareketle, sempozyum 3 gün bildiri sunumu ve 3 gün bilimsel-kültürel gözlem-gezi şeklinde planlanmıştır. Endülüs medeniyeti Batı aydınlanmasını tetiklediği gibi, Doğu medeniyeti üzerinde de derin izler bırakmıştır. Bu sebeple Endülüs medeniyetinin izleri takip edilecek, bize bıraktığı miras elden geldiğince ayrıntılı gezilmeye çalışılacaktır. Sempozyumda temel ve uygulamalı çalışmalarını paylaşmak üzere sosyal bilimler çatısı altına giren bütün alanlar davetlidir. Sempozyumda herhangi bir konu sınırlaması yoktur. Bütün sosyal bilimciler kendi özel alanlarıyla ilgili bildiri sunabilirler. Sempozyuma ilişkin detaylı bilgiler, yazım kuralları, önemli tarihler, kayıt ve özet gönderimi için www.usoskongre.net adresini ziyaret edebilirsiniz. Kongreyle ilgili her türlü görüş, öneri ve taleplerinizi kongre düzenleme ekibine usoskongre@gmail.com adresinden iletebilirsiniz.


    Bilişim Teknolojileri ve Uygulamalı Bilimler Sayısı

    Dergimize Bilişim Teknolojileri ve Uygulamalı Bilimler adında yeni bir alan eklenmiştir.  İlk sayı Haziran ayında basılması planlanmaktadır. Bu alandaki çalışmalarınızı bekliyoruz.


    DARBELER VE DARBE KALKIŞMALARI ÖZEL SAYISI

    Kıymetli meslektaşımız,

    Ülkemiz son aylarda siyasi tarihimizin en olağandışı ve kabul edilemez tecrübesini 15 Temmuz darbe kalkışması aracılığıyla yaşamıştır. Turkish Studies (www.turkishstudies.net) Dergisi olarak tarihin olağan akışına, vatandaşlarımızın tercihlerine dehşetengiz biçimde ket vurmayı hedefleyen bu kalkışmayı merkeze alarak Türkiye’de ve Dünyada yapılmış darbe ve darbe kalkışmalarının art alanlarını, sosyal, siyasi dinamiklerini çözümleyen geniş bir veri tabanı oluşturmayı hedefliyoruz.

    Bu hedef doğrultusunda ilk olarak ‘Darbe ve Darbe Kalkışmaları Özel Sayı’sını yayınlayacak, başkaca çalışmalarımızla da destekleyeceğiz. Yaşanılanı doğru anlama ve anlatmanın, benzer olumsuzlukları bir daha deneyimlememenin anahtarı olacağı şiarıyla zatıalinizin de bu çalışmaya katkı vermenizi bekler, saygı ve iyi dileklerimizi sunarız.

    Prof. Dr. Mehmet Dursun ERDEM

    Doç. Dr. Zeynep KARAHAN USLU



Adres :Sibel ÜST, Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Güvenevler Mahallesi, Cinnah Caddesi No:16/A 06690 Çankaya-ANKARA
Telefon : Faks :
Eposta :turkishstudiesbaski@gmail.com