English
Hızlı Erişim

Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


HIZIR BEY ÇELEBİ'YE AİT YENİ BİR TÜRKÇE YĀSİN-İ ŞERİF TEFSİRİ ÜZERİNE (KASTAMONU NÜSHASI)
(ON A NEW INTERPRETATION OF THE YASIN SURAH IN TURKISH BY HIZIR BEG CHELEBI (KASTAMONU EDITION) )

Yazar : Ergün ACAR    
Türü : Telif
Baskı Yılı : 2019
Sayı : Volume 14 Issue 1
Sayfa : 13-22
Doi Number : 10.7827/TurkishStudies.14848
48    163


Özet
Bu çalışma Kastamonu Yazma Eser Kütüphanesinde tespit ettiğimiz 4226 kayıt numaralı Hızır Bey Çelebi'ye ait Yāsin-i Şerif tefsiri üzerine yapılmıştır. Hızır Bey Çelebi, XV. yüzyıl Fatih Sultan Mehmet döneminin önde gelen âlimlerinden birisidir. Ayrıca İstanbul fethedildikten sonra buranın ilk kadılığını ve belediye başkanlığını yapmıştır. Çalıştığımız nüsha XV. yüzyılda telif edilmiş daha önce hiçbir araştırmacı tarafından incelenmemiş ve tefsir bibliyografyalarında kayıtlı olmayan yeni bir nüshadır. İncelemeye konu olan tefsir, iki eserin bir arada bulunduğu bir mecmuanın 33b-83b varakları arasında yer almaktadır. Yāsin-i Şerif, Hz. Muhammed tarafından Kur’ān-ı Kerim’in kalbi olarak nitelendirilmiştir. Bundan dolayı Yāsin-i Şerif’in bu tefsiri Türkçe tefsir kültürü için oldukça önem kazanacaktır. Halkın okuyup anlaması için yazılan bu tür eserler yazıldığı dönem için oldukça zengin dil unsurları barındırmaktadır. Eserin Millet Yazma Eser Kütüphanesi Ali Emiri Bölümünde 58/A ile 59 numaralara kayıtlı ve Süleymaniye Kütüphanesi İbrahim Efendi Bölümü 140 numaraya kayıtlı üç nüshası daha mevcuttur. Çalışmamızda öncelikle eserin içerik ve şekil özelliklerine değinildikten sonra müellifi ve diğer nüshaları hakkında bilgiler verilmiştir. Yazıldığı dönemin dil özelliklerini vermesi bakımından eserin imla, ses ve şekil özelliklerine değinilmiştir. Son olarak eserin söz varlığına değinilerek örnekler verilmiştir. Makalemizde Eski Anadolu Türkçesi dönemine ait bu eserin bir nüshası daha ortaya çıkarılarak dil araştırmaları için katkı sunulmak istenmiştir.

Anahtar Kelimeler
Eski Anadolu Türkçesi, Hızır Bey Çelebi, Yāsin-i Şerif, Tefsir, Dil Özellikleri

Abstract
This study was carried out on the interpretation of Surah Yasin belonging to Hızır Beg Chelebi, that was found in the Kastamonu Manuscript Library with the archive number 4226. Hızır Beg Chelebi is one of the leading scholars of Sultan Mehmet II period in the 15th century. After the conquest of Istanbul, he was the first kadi [Islamic judge] and a mayor of Istanbul. This is a copy written in the 15th century which was not investigated by researchers so far and was not mentioned in the interpretation bibliographies. The interpretation of the Yasin, which is the subject of the examination here, is included in the pages 33b-83b of a magazine with two works. The Yasin Surah was described by Prophet Muhammad as the heart of the Quran. In this respect, this interpretation of Yasin will become very important for the Turkish interpretation culture. The language of such works written for the public to read and understand contains very rich language elements for the period in which they were written. In addition to the two copies of the work in the Millet Manuscript Library, Ali Emiri Department, 58/A and 59, there ise one more copy which is registered with the number 140 in İbrahim Efendi Department of Süleymaniye Library. In this study, firstly, the content and method features of the work are mentioned, and then, information about the author and other copies are given. Next, spelling, sound, and shape characteristics of the work are mentioned as they reflect the language characteristics of the period. Finally, examples of the vocabulary of the work were given and the state of Turkish moral concepts was determined. In this study, with revealing this work belonging to Old Anatolian Turkish period, it was aimed to contribute to language research.

Keywords
Old Anatolian Turkish, Hızır Beg Chelebi, Yasin Surah, Interpretation, Language Characteristics

Gelişmiş Arama


Duyurular

    Prof. Dr. Ali AKTAN Armağanı

    Turkish Studies Historical Analysis Dergimizin Eylül 2019 sayısını Prof. Dr. Ali AKTAN hocamıza armağan olarak çıkaracağız. Bu sayıda başta Ortaçağ Tarihi olmak üzere Tarih alanında çalışan araştırmacıların yayınlarını bekliyoruz. Sayının misafir editörlüğünü Doç. Dr. Muhittin KAPANŞAHİN yapacaktır. Değerli çalışmalarınızı bekler saygılar sunarız.

    Turkish Studies Historical Analysis Editörlüğü


    Prof. Dr. Günay KUT Armağanı

    Dergimizin Dil ve Edebiyat -Aralık 2020 sayısını Prof. Dr. Günay KUT hocamıza armağan olarak çıkaracağız. Bu sayıda başta Klasik Türk Edebiyatı olmak üzere tüm Dil ve Edebiyat alanında çalışan araştırmacıların yayınlarını bekliyoruz. Klasik Türk Edebiyatında Mesnevi-Tezkire-Ali Şîr Nevâî-Nazım-Nesir-Yazma Katalogları konuları çerçevesinde makale kabul edilecek bu sayının misafir editörlüğünü Prof. Dr. Fatma Sabiha KUTLAR OĞUZ ve Doç. Dr. Sibel ÜST yapacaklardır. Değerli çalışmalarınızı bekler saygılar sunarız. Turkish Studies Editörlüğü


    Prof. Dr. Metin AKAR Armağanı

    Dergimizin Dil ve Edebiyat -Mart 2020 sayısını Prof. Dr. Metin Akar hocamıza armağan olarak çıkaracağız. Bu sayıda başta Klasik Türk Edebiyatı olmak üzere tüm Dil ve Edebiyat alanında çalışan araştırmacıların yayınlarını bekliyoruz. Mirac-nâmeler-Türler-Klasik Türk Edebiyatı merkezli olmak üzere tüm alanlara açık bu sayının misafir editörlüğünü Prof. Dr. Fatma Sabiha KUTLAR OĞUZ ve Doç. Dr. Sibel ÜST yapacaklardır. Değerli çalışmalarınızı bekler saygılar sunarız.

    Turkish Studies Editörlüğü    


    Doç. Dr. Gönül ALPAY TEKİN ARMAĞANI

    Dergimizin Dil ve Edebiyat -Aralık 2019 sayısını Doç. Dr. Gönül Alpay Tekin hocamıza armağan olarak çıkaracağız. Bu sayıda başta Klasik Türk Edebiyatı olmak üzere tüm Dil ve Edebiyat alanında çalışan araştırmacıların yayınlarını bekliyoruz. Mitoloji-Klasik Türk Edebiyatı merkezli olmak üzere tüm alanlara açık bu sayının misafir editörlüğünü Prof. Dr. Fatma Sabiha KUTLAR OĞUZ ve Doç. Dr. Sibel ÜST yapacaklardır. Değerli çalışmalarınızı bekler saygılar sunarız. 

    Turkish Studies Editörlüğü  


    Prof. Dr. Mehmet ARSLAN Armağanı

    Dergimizin Dil ve Edebiyat -Haziran 2019 sayısını Prof. Dr. Mehmet Arslan hocamıza armağan olarak çıkaracağız. Bu sayıda başta Klasik Türk Edebiyatı olmak üzere tüm Dil ve Edebiyat alanında çalışan araştırmacıların yayınlarını bekliyoruz. Sayı konu merkezli değil tüm alanlara açıktır. Sayının misafir editörlüğünü Prof. Dr. Hakan Yekbaş ve Doç. Dr. Mehtap Erdoğan Taş yapacaklardır. Değerli çalışmalarınızı bekler saygılar sunarız. Turkish Studies Editörlüğü



Adres :Sibel ÜST, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Esenboğa Merkez Külliyesi Dumlupınar Mah. A Blok Kat:3 06760 Çubuk/ANKARA
Telefon : Faks :
Eposta :turkishstudiesbaski@gmail.com