English
Hızlı Erişim

Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


‘AVÂMİL-İ BİRGİVÎ İLE ‘AVÂMİL-İ HİLMİYYE’NİN MUKAYESESİ
(THE COMPARİSON BETWEEN AVAMİL-İ BİRGİVİ AND AVAMİL-İ HİLMİYYE )

Yazar : Ahmet TEKİN    
Türü : Telif
Baskı Yılı : 2019
Sayı : Volume 14 Issue 2
Sayfa : 769-783
Doi Number : 10.7827/TurkishStudies.14738
52    201


Özet
Fetihlerle birlikte İslam coğrafyası genişlemiş tebliğ, irşat ve yöneticilik gibi çeşitli vesilelerle Müslüman Arapların bir kısmı fethedilen bölgelerde ikamet etmişlerdir. Farklı etnik gruplardan meydana gelen yeni İslam toplumu ve Müslüman Arapların ortak dili Arapça idi. Kahir ekseriyeti daha önce Arapça bilmeyen bu yeni toplumun Arapça konuşmaya gayret etmeleri kelimelerin yanlış telaffuz edilmesine neden olmuş ve Arapçaya lahn girmiştir. Bu olgunun ilk belirtilerinin Hz. Peygamber döneminde görüldüğü söylenmektedir. Arapçada hızla yayılan bu olgunun zamanla Arapların konuşmalarına da yansıması dönemin filolog ve yöneticilerini bu konuda önlem almaya sevk etmiştir. Dolayısıyla Arap dili ve grameri alanında ciddi faaliyetler sergilenmiştir. Söz konusu faaliyetlerin neticesi olarak Halil b. Ahmed’in (ö. 175/791) Kitâbu’l-‘Ayn’i ve Sîbeveyh’in (ö. 180/796) el-Kitâb’ı gibi şaheserler ortaya çıkmıştır. Daha sonra Arapça öğrenimini kolaylaştırmak için bir kısmı ‘avâmil ismini almış muhtasar eserler meydana getirilmiştir. ‘Avâmil adlı risalelerin ilki Halil b. Ahmed’e nisbet edilmektedir. Onun döneminden günümüze kadar bu isimle onlarca risale kaleme alınmıştır. Birgivî Mehmed Efendi’nin (ö. 981/1573) ‘Avâmil-i Birgivî ve Ahmet Hilmi Koğî’nin (ö. 1996) ‘Avâmil-i Hilmiyye’si de söz konusu eserlerdendir. Bu çalışmada, bahsi geçen iki risalenin mukayesesi yapılmıştır. Bu iki risalenin farklı açılardan karşılaştırılması neticesinde söz konusu eserlerin ortak ve farklı yönleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bunun dışında bu iki risalenin yazarları hakkında özet şeklinde bilgi verilmiştir.

Anahtar Kelimeler
Birgivî Mehmed Efendi, Ahmet Hilmi Koğî, Arap Dili, ‘Avâmil.

Abstract
The geography of Islam enlarged with the conquests, and a part of The Muslim Arabians dwelled on the reqions which were conquested with the various occasions such as the notification, the guidance and administration. The common language of the New Islam society occurring from the different ethnic groups and The Muslim Arabians was Arabic language. The vast majority caused that the new society which didn’t previously know Arabic were in the effort of speaking Arabic and pronounced the words in mistakes, and it entered into Arabic to make a mistake in reading The Quran. It is said that the first indications of the fact were seen in the period of The Prophet. It led the philologists and administrators to take the precautions as the fact which rapidly spread in Arabic was reflected in Arabians’ speech in time. Thus, the important activities were made in Arabic language and grammar. As a result of the aforementioned activities, the works such as Kitâbu’l-‘Ayn belonging to Halil b. Ahmed (d. 175/791) and el-Kitâb belonging to Sîbeveyh (d. 180/796) occurred. Then, a part of compendius works which took the name of “avamil” were made in order to make Arabic learning easy. First of the booklets with the name of “Avamil” is made to Halil b. Ahmed. Tens of the booklets have been written with this name from his period to today. Avâmil-i Birgivî belonging to Birgiyi Mehmed (d. 981/1573) and Avâmil-i Hilmiyye belonging to Ahmet Hilmi Koği (d.1996) are two of these works. In this study, the comparison was made for two aforementioned booklets. As a result of two booklet’s comparison with the different aspects, the common and different aspects of the aforesaid works were tried to be revealed. Furthermore, the brief information was given about the authors of those booklets.

Keywords
Arabic Language, Birgivî Mehmed, Ahmet Hilmi Koğî, ‘Avâmil.

Gelişmiş Arama


Duyurular

    Prof. Dr. Ali AKTAN Armağanı

    Turkish Studies Historical Analysis Dergimizin Eylül 2019 sayısını Prof. Dr. Ali AKTAN hocamıza armağan olarak çıkaracağız. Bu sayıda başta Ortaçağ Tarihi olmak üzere Tarih alanında çalışan araştırmacıların yayınlarını bekliyoruz. Sayının misafir editörlüğünü Doç. Dr. Muhittin KAPANŞAHİN yapacaktır. Değerli çalışmalarınızı bekler saygılar sunarız.

    Turkish Studies Historical Analysis Editörlüğü


    Prof. Dr. Günay KUT Armağanı

    Dergimizin Dil ve Edebiyat -Aralık 2020 sayısını Prof. Dr. Günay KUT hocamıza armağan olarak çıkaracağız. Bu sayıda başta Klasik Türk Edebiyatı olmak üzere tüm Dil ve Edebiyat alanında çalışan araştırmacıların yayınlarını bekliyoruz. Klasik Türk Edebiyatında Mesnevi-Tezkire-Ali Şîr Nevâî-Nazım-Nesir-Yazma Katalogları konuları çerçevesinde makale kabul edilecek bu sayının misafir editörlüğünü Prof. Dr. Fatma Sabiha KUTLAR OĞUZ ve Doç. Dr. Sibel ÜST yapacaklardır. Değerli çalışmalarınızı bekler saygılar sunarız. Turkish Studies Editörlüğü


    Prof. Dr. Metin AKAR Armağanı

    Dergimizin Dil ve Edebiyat -Mart 2020 sayısını Prof. Dr. Metin Akar hocamıza armağan olarak çıkaracağız. Bu sayıda başta Klasik Türk Edebiyatı olmak üzere tüm Dil ve Edebiyat alanında çalışan araştırmacıların yayınlarını bekliyoruz. Mirac-nâmeler-Türler-Klasik Türk Edebiyatı merkezli olmak üzere tüm alanlara açık bu sayının misafir editörlüğünü Prof. Dr. Fatma Sabiha KUTLAR OĞUZ ve Doç. Dr. Sibel ÜST yapacaklardır. Değerli çalışmalarınızı bekler saygılar sunarız.

    Turkish Studies Editörlüğü    


    Doç. Dr. Gönül ALPAY TEKİN ARMAĞANI

    Dergimizin Dil ve Edebiyat -Aralık 2019 sayısını Doç. Dr. Gönül Alpay Tekin hocamıza armağan olarak çıkaracağız. Bu sayıda başta Klasik Türk Edebiyatı olmak üzere tüm Dil ve Edebiyat alanında çalışan araştırmacıların yayınlarını bekliyoruz. Mitoloji-Klasik Türk Edebiyatı merkezli olmak üzere tüm alanlara açık bu sayının misafir editörlüğünü Prof. Dr. Fatma Sabiha KUTLAR OĞUZ ve Doç. Dr. Sibel ÜST yapacaklardır. Değerli çalışmalarınızı bekler saygılar sunarız. 

    Turkish Studies Editörlüğü  



Adres :Sibel ÜST, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Esenboğa Merkez Külliyesi Dumlupınar Mah. A Blok Kat:3 06760 Çubuk/ANKARA
Telefon : Faks :
Eposta :turkishstudiesbaski@gmail.com